Raport IBM Digital Sovereignty Index wskazuje na ogromne wyzwania, przed którymi stoją współczesne organizacje w zakresie kontroli nad technologią, danymi i sztuczną inteligencją. Aż 94% badanych przedsiębiorstw doświadczyło problemów z suwerennością cyfrową, a większość z nich musiała przedstawić formalne dowody kontroli przed regulatorami lub audytorami podczas kryzysowych sytuacji.
Jednym z głównych problemów jest ręczne zbieranie dowodów, co utrudnia proces ponad połowie respondentów. Firmy borykają się z rozproszoną dokumentacją, zależnością od dostawców zewnętrznych oraz przestarzałymi systemami. Szczególnie trudna okazuje się kwestia odpowiedzialności, gdzie występuje największa rozbieżność między deklarowaną pewnością a realną zdolnością do przedstawienia dowodów.
Sztuczna inteligencja generuje specyficzne ryzyka, takie jak błędne wyniki, brak wyjaśnialności modeli czy problemy z zarządzaniem. AI otrzymała najniższe noty w zakresie zdolności do udowodnienia kontroli. Organizacje muszą być w stanie wykazać pochodzenie danych, sposób ich wykorzystania oraz mechanizmy kontrolne, zwłaszcza gdy procesy biznesowe stają się zależne od modeli AI.
Kluczowym elementem suwerenności jest również zdolność do wyjścia (exit capability), czyli możliwość zmiany dostawcy lub systemu bez przerywania ciągłości biznesowej. Tylko 33% firm potrafiło w pełni i wiarygodnie wykazać taką zdolność podczas krytycznego incydentu. Firmy o najwyższym poziomie dojrzałości stawiają na ciągłe testowanie i regularne procesy zapewniania zgodności.



